ബേബി ബ്ലൂസും പ്രസവാനന്തര വിഷാദവും: വ്യത്യാസങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാം

പ്രസവശേഷമുള്ള ആദ്യ ദിവസങ്ങളിൽ പല അമ്മമാരും കാരണമില്ലാതെ കരയുന്നതും പെട്ടെന്ന് സങ്കടപ്പെടുന്നതും കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും. ചിലപ്പോൾ വലിയ സന്തോഷം തോന്നും, തൊട്ടടുത്ത നിമിഷം വല്ലാത്തൊരു നിരാശയും. കുഞ്ഞിനോട് വലിയ സ്നേഹം തോന്നുമ്പോൾ തന്നെ, “എനിക്ക് എന്തോ കുഴപ്പമുണ്ട്” എന്നോ “ഞാൻ ഒരു നല്ല അമ്മയല്ല” എന്നോ ഒക്കെയുള്ള ചിന്തകൾ കടന്നുവരാം.

ഇത് നിങ്ങൾ മാത്രം അനുഭവിക്കുന്ന ഒന്നല്ല. നിങ്ങൾ ഒരു മോശം അമ്മയായതുകൊണ്ടുമല്ല ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്.

ഇത്തരം മാനസികാവസ്ഥകൾ രണ്ട് തരത്തിലുണ്ടാകാം: ബേബി ബ്ലൂസും (Baby Blues) പ്രസവാനന്തര വിഷാദവും (Postpartum Depression). ഇവ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കുന്നത് എപ്പോഴാണ് സഹായം തേടേണ്ടത് എന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കും.

ബേബി ബ്ലൂസ് (Baby Blues)

ഏകദേശം 80 ശതമാനം അമ്മമാരിലും ബേബി ബ്ലൂസ് കണ്ടുവരാറുണ്ട്. ഇത് ഒരു രോഗമല്ല, മറിച്ച് പ്രസവശേഷം ശരീരത്തിലുണ്ടാകുന്ന വലിയ ഹോർമോൺ മാറ്റങ്ങളോടുള്ള പ്രതികരണമാണ്.

• എപ്പോൾ തുടങ്ങുന്നു: പ്രസവശേഷം രണ്ടാം ദിവസം മുതൽ നാലാം ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഇത് തുടങ്ങാം.
• ലക്ഷണങ്ങൾ: പെട്ടെന്ന് സങ്കടം വരിക, കാരണമില്ലാതെ കരയുക, ദേഷ്യം, പരിഭ്രമം, ഉറക്കമില്ലായ്മ, ശ്രദ്ധക്കുറവ്.
• എപ്പോൾ അവസാനിക്കുന്നു: സാധാരണയായി രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ ഇത് തനിയെ മാറുന്നതാണ്. ഇതിന് പ്രത്യേക ചികിത്സയുടെ ആവശ്യമില്ല. ഈ സമയത്ത് വീട്ടുകാരുടെ പിന്തുണയും സ്നേഹവും വിശ്രമവും ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇത് എളുപ്പത്തിൽ മറികടക്കാം.

രണ്ടാഴ്ച കഴിഞ്ഞിട്ടും ഈ അവസ്ഥ തുടരുകയാണെങ്കിൽ ഡോക്ടറുടെ സഹായം തേടേണ്ടതാണ്.

പ്രസവാനന്തര വിഷാദം (Postpartum Depression - PPD)

ബേബി ബ്ലൂസിനേക്കാൾ തീവ്രവും കൂടുതൽ കാലം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നതുമായ അവസ്ഥയാണിത്. ഇത് 10-15 ശതമാനം അമ്മമാരിൽ കണ്ടുവരുന്നു. ഇത് ചികിത്സ ആവശ്യമുള്ള ഒരു ആരോഗ്യപ്രശ്നമാണ്.

• എപ്പോൾ തുടങ്ങുന്നു: പ്രസവശേഷം ആദ്യ ആഴ്ചകളിലോ അല്ലെങ്കിൽ ആദ്യ ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും ഇത് സംഭവിക്കാം.
• ലക്ഷണങ്ങൾ:
  • മാറാത്ത സങ്കടവും നിരാശയും.
  • ഒന്നിനോടും താൽപ്പര്യമില്ലാത്ത അവസ്ഥ.
  • അമിതമായ ക്ഷീണം.
  • കുഞ്ഞിനോട് അടുപ്പം തോന്നാത്ത അവസ്ഥ.
  • താനൊരു മോശം അമ്മയാണെന്ന ചിന്ത.
  • ഉറക്കക്കുറവ് അല്ലെങ്കിൽ അമിതമായ ഉറക്കം.
  • വിശപ്പില്ലായ്മ അല്ലെങ്കിൽ അമിതമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുക.
  • സ്വയം ഉപദ്രവിക്കാനോ കുഞ്ഞിനെ ഉപദ്രവിക്കാനോ ഉള്ള തോന്നൽ.

ബേബി ബ്ലൂസ് മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ മാറുന്ന മാനസികാവസ്ഥയാണെങ്കിൽ, പ്രസവാനന്തര വിഷാദം ഒരാളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ ബാധിക്കുന്ന തരത്തിൽ കഠിനമായിരിക്കും.

പ്രസവാനന്തര പരിഭ്രമം (Postpartum Anxiety)

വിഷാദം പോലെ തന്നെ പ്രധാനമാണ് അമിതമായ പേടിയും പരിഭ്രമവും. കുഞ്ഞിന്റെ ആരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ച് എപ്പോഴും വേവലാതിപ്പെടുക, കുഞ്ഞിന് എന്തെങ്കിലും സംഭവിക്കുമോ എന്ന് ഭയക്കുക, ശ്വാസം മുട്ടൽ, ഹൃദയമിടിപ്പ് കൂടുക എന്നിവ ഇതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്. ഇത്തരം ചിന്തകൾ നിങ്ങളെ അലട്ടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് ഡോക്ടറോട് തുറന്നു പറയുക.

നമ്മുടെ നാട്ടിലെ സാഹചര്യം

ഇന്ത്യയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കേരളത്തിൽ, അമ്മമാരുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തിന് പലപ്പോഴും അർഹിക്കുന്ന പ്രാധാന്യം ലഭിക്കാറില്ല. “കുഞ്ഞ് ജനിച്ചാൽ സന്തോഷിക്കണം”, “ഇതൊക്കെ എല്ലാവർക്കും ഉള്ളതല്ലേ” തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ അമ്മമാരെ കൂടുതൽ തളർത്താറാണ് പതിവ്. സങ്കടം തോന്നുന്നത് നന്ദികേടാണെന്ന തെറ്റായ ചിന്ത പലരെയും സഹായം തേടുന്നതിൽ നിന്ന് തടയുന്നു.

ഓർക്കുക, പ്രസവാനന്തര വിഷാദം നിങ്ങളുടെ കുറ്റമല്ല. അത് നിങ്ങളുടെ ബലഹീനതയുമല്ല. അത് ഒരു ശാരീരിക പ്രശ്നം പോലെ തന്നെ ചികിത്സിച്ചു മാറ്റാവുന്ന ഒന്നാണ്.

എന്ത് ചെയ്യണം?

• തുറന്നു സംസാരിക്കുക: നിങ്ങളുടെ പങ്കാളിയോടോ വീട്ടുകാരോടോ സുഹൃത്തുക്കളോടോ നിങ്ങളുടെ വിഷമങ്ങൾ തുറന്നു പറയുക.
• ഡോക്ടറെ കാണുക: നിങ്ങളുടെ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിനോടോ പീഡിയാട്രീഷ്യനോടോ ഈ കാര്യങ്ങൾ പറയുക. ഇതിനായി മരുന്നുകളും കൗൺസിലിംഗും ലഭ്യമാണ്.
• സഹായം സ്വീകരിക്കുക: വീട്ടിലെ ജോലികളിലും കുഞ്ഞിനെ നോക്കുന്നതിലും മറ്റുള്ളവരുടെ സഹായം തേടാൻ മടിക്കരുത്.
• സ്വയം സ്നേഹിക്കുക: നിങ്ങൾ പൂർണ്ണാരോഗ്യമുള്ളവരായിരുന്നാൽ മാത്രമേ കുഞ്ഞിനെ നന്നായി നോക്കാൻ കഴിയൂ എന്ന് മനസ്സിലാക്കുക.

നിങ്ങൾക്കോ നിങ്ങൾക്കറിയാവുന്ന ആർക്കെങ്കിലോ സ്വയം ഉപദ്രവിക്കാനുള്ള ചിന്തകൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഒട്ടും വൈകാതെ ഡോക്ടറുടെ സഹായം തേടുക.

---

ഈ ലേഖനം പൊതുവായ അറിവിനായി നൽകുന്നതാണ്. മാനസികമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഒരു പ്രൊഫഷണൽ കൗൺസിലറുടെയോ സൈക്യാട്രിസ്റ്റിന്റെയോ സഹായം തേടുക.